ایران
شناسان درگذشته

 در 35 سال گذشته*

 

ترجمه:
سیدمحمدحسین مرعشی

 

1357ش/1978م.

  • درگذشت گئورگ مورگن اشتیرنه/
    Georg Valentin Morgenstierne (متولد 1892)، متن‌شناس نامدار نروژی،
    کارشناس زبان‌ها و گویش‌های شرقی ایرانی، استاد دانشگاه اوسلو/ University of Oslo و عضو کمیته مشاوران بین‌المللی دانشنامه ایرانیکا، نویسنده زبان‌های مرزی
    ایران و هند/ Indo-Iranian Frontier Languages (3 vols.,
    1929-67) و زبان‌های
    ایرانی- داردی Irano-Dardica (1973.
  • درگذشت جان اندرو بویل/ John Adrew Boyle (متولد 1916)، شرق‌شناس بریتانیایی، تاریخ‌نگار ایران و مترجم گزیده‌ای
    از کتاب جامع التواریخ رشیدالدین و ویراستار جلد پنجم تاریخ ایران کمبریج/ Cambridge History of Iran.
  • درگذشت هانری کوربن/ Henry Corbin (متولد 1903)، ایران‌شناس سرشناس فرانسوی، فیلسوف، مصحح برخی متون
    فارسی، معروف به روشنگر نقش ایران در تحولات تفکر اسلامی، نویسنده ابن سینا و تمثیل
    عرفانی/ Avicenne et le récit visionnaire (1954 و انسان نورانی در تصوف ایرانی/ L’homme de lumière dans le soufisme iranien (1971.

 

1358ش/ 1979م

  • درگذشت ریچارد اتینگهاوزن/
    Richard Ettinghausen (متولد 1906)، کارشناس سرشناس آلمانی حوزه هنر اسلامی و ایرانی، استاد هنر اسلامی دانشگاه نیویورک/ New York University، رئیس شورای بخش هنر اسلامی، در موزه هنر متروپولیتن/ Metropolitan Museum of Art نیویورک، نویسنده از روم شرقی تا ایران ساسانی و جهان اسلام: سه صورت از تأثیر هنری/ From Byzantium to Sasanian Iran and the Islamic World: Three Modes of Artistic Influence (1972 و ویراستار کتاب قله‌های درخشان هنر ایرانی/ Highlights of Persian Art (1979 با همکاری احسان یار شاطر.
  • درگذشت سسیل جان ادموندز/ Cecil John Edmonds (متولد 1889)، سیاستمدار بریتانیایی که مقاله‌های او، حاوی مکاتبات شخصی و یادداشت‌هایش درباره قبائل کردستان در طول شصت سال (1913-1977) خدمتش در عراق و ایران است؛ و همچنین نویسنده کردها، ترک‌ها، عرب‌ها/ Kurds, Turks, and Arabs (1957.
  • درگذشت جورج گلن کمرون/ George Glenn Cameron (متولد 1905)، متن‌شناس و تاریخ‌نگار امریکایی، بنیان‌گذار بخش مطالعات خاور نزدیک در دانشگاه میشیگان/ University of Michigan، نویسنده گنجینه لوح‌های تخت جمشید/ Persepolis Treasury Tablets (1948
  • درگذشت رومن گیرشمن/ Roman Ghirshman (متولد 1895)، باستان‌شناس سرشناس فرانسوی و تاریخ‌نگار هنر و معماری ایران قبل از اسلام، رییس هیئت باستان‌شناسی فرانسه در ایران (1310-1351ش/ 1931-1972)، کاوشگر در شوش و مناطق دیگر، نویسنده آثار متعددی در زمینه هنر ایرانیان قبل از اسلام، از جمله ایران از آغاز تا اسلام/ Iran, des origines à l’Islam (1951، هنر ایران در دوران پارتی و ساسانی/ Parthes et Sassanides (1962) و هنر ایران در دوران ماد و هخامنشی/ Perses. Proto-iraniens. Mèdes-Achéménides (1963)

 

    1359ش/ 1980م

 درگذشت ریچارد تردول هالوک/ Richard Treadwell Hallock (متولد 1906)، آشورشناس، عیلام‌شناس، استاد دانشگاه شیکاگو و پژوهشگر انجمن شرقی/ Oriental Institute. او توانست بخش عمده لوح‌های عیلامی تخت جمشید را بخواند. نویسنده لوح‌های استحکامات تخت جمشید/ Persepolis Foritification Tablets (1969

1363ش/ 1984م

  • درگذشت لارنس پل الول ساتن/ Laurence Paul Elwell-Sutton (متولد 1912)، پژوهشگر بریتانیایی در حوزه ایران دوره اسلامی. استاد دانشگاه ادینبورگ/ Edinburgh University و نویسنده ایران نو/ Modern Iran (1944)، نفت ایران: پژوهشی در سیاست قدرت/ Persian Oil: a study in power politics (1955، ع‍روض‌ ف‍ارس‍ی‌/ The Persian Metres (1976 و راهنمای کتاب‌شناسی ایران/ A Bibliographical Guide to Iran (1983 و قصه‌های عامیانه وَفسی/ Vafsi Folk Tales (2004.
  • درگذشت ولادیمیر گریگوریویچ لوکونین/ Vladimir Grigorevich (Grigoriyevich)
    Lukonin (متولد 1932)، پژوهشگر روسی مطالعات ایران قبل از اسلام و رییس پیشین گروه شرق‌شناسی موزه دولتی ارمیتاژ/ State Hermitage Museum، همکاری با محمد داندامایف/ Muhammad Dandamayev در تألیف فرهنگ و نهادهای اجتماعی در ایران باستان/ Culture and Social Institutions of Ancient Iran (English. ed., 1989) و همکاری با آناتولی ایوانف/ Anatoli Ivanov، در گنجینه‌های گمشده ایران: هنر ایرانی در موزه ارمیتاژ/ Lost Treasures of Persia: Persian art in the Hermitage Museum (1stUS ed., 1996.
  • درگذشت کارل یان/ Karl Jahn (متولد 1906)، پژوهشگر تاریخ ایران، استاد دانشگاه لیدن/ University of Leiden و مترجم بخش‌هایی از جامع‌التواریخ رشیدالدین درباره غازان خان و قبائل غُز، به نام تاریخ مبارک غازانی/ Geschichte Gazan-Han’s aus dem Ta’rih-i-mubarak-i-Gazani des Rashid al-Din (1940 و غُز در جامع التواریخ/Die Geschichte der Oguzen des Rašid ad-Din (1969  

1365ش/ 1986م

  • درگذشت چارلز کرل ویلکینسون/ Charles Kyrle Wilkinson (متولد 1897)، پژوهشگر هنر اسلامی و ایرانی، سرپرست بخش هنر خاورمیانه باستان در موزه متروپولیتن/ Metropolitan Museum نیویورک، کاوشگر در نیشاپور، نویسنده نیشاپور: سفالگری دوره اولیه اسلامی/ Nishapur: pottery of the early Islamic period (1973 و نیشاپور: برخی از بناهای اولیه و تزیینات آنها/ Nishapur: some early Islamic buildings and their decoration (1986.
  • درگذشت مارک یان درسدن/ Mark Jan Dresden (متولد 1911)، ایران‌دوست امریکایی هلندی تبار، متن‌شناس، متخصص زبان‌های ایران میانه، و استاد مطالعات ایرانی در دانشگاه پنسیلوانیا/ University of Pennsylvania، ویراستار دینکرت: متنی پهلوی/ Denkart: a Pahlavi text (1966.
  • درگذشت ژرژ دومزیل/ Georges Dumezil (متولد 1989)، متن‌شناس پرکار فرانسوی، تاریخ‌نگار دین، مشهور برای نظریه ساختار سه‌گانه جوامع هندو- اروپایی و نظریه سه کارکرد اجتماعی نامتغیر، نویسنده تولد فرشتگان (مشتری، مریخ، کویرینوس، سوم) رساله‌ای درباره شکل گیری الهیات زرتشتی/ Naissance d’archanges (Jupiter, Mars, Quirinus, III) Essai sur la formation de la théologie zoroastrienne (1945 مرتبط با امشاسپندان، او همچنین درباره حکایت Nard Ossetic نگاشته است.
  • درگذشت موریس اسون دیماند/ Maurice Sven Dimand (متولد 1892)، تاریخ‌نگار هنر و متصدی بخش هنرهای خاور نزدیک موزه متروپولیتن نیویورک، نویسنده دستنامه صنایع اسلامی/ A Handbook of Muhammadan Art (1947).
  • درگذشت اتو هلموت ولفگانگ لنتس/ Otto Helmut Wolfgang Lentz (متولد 1900)، ایران‌شناس آلمانی و متخصص گویش‌های فارسی میانه و جدید و دین ایرانی، استاد ایران‌شناسی دانشگاه هامبورگ، نویسنده کتاب نویسنده مقاله‌های لایه‌های فرهنگی دره‌های پامیر در آیینه زبان/ Kulturschicten der Pamirtäler im Spiegel der Sprache، در نشریه ZDMG، ش 84 (1930)، از گات‌های زرتشتی چه می‌دانیم؟ Wie weit verstehen wir die arathustrischen Gāthās? ، نشریه ZDMG، ش 105 (1955).

 

1367ش/ 1988م

درگذشت آلساندرو باوزانی/ Alessandro Bausani (متولد 1921)، چندزبانه مشهور ایتالیایی، متخصص تاریخ ادبیات، دین و فرهنگ ایران و فرهنگ و ادبیات برخی ملت‌های مسلمان دیگر مانند، اردو، سندی و اندونزیایی. استاد دانشگاه رم/ University of Rome، نویسنده دین در ایران/ Persia Religiosa (1959; English tr. as Religion in Iran, 2000)، تاریخ ادبیات فارسی/ Storia della Letteratura persiana (1960) با همکاری آنتونیو پالیارو/ Antonino Pagliaro، و ایرانیان، از نخستین روزهای سده بیستم/ The Persians, from the earliest days to the twentieth century (English tr., 1971).

 

1368ش/ 1989م

  • درگذشت بزیل گری/ Basil Gray (متولد 1904)، تاریخ‌نگار هنر بریتانیایی، مجموعه‌دار عتیقه‌های شرقی در موزه بریتانیا/ British Museum (لندن)، نویسنده نقاشی ایرانی/ Persian Painting (1961).
  • درگذشت ویلهلم آیلرز/ Wilhelm Eilers (متولد 1906)، پژوهشگر سرشناس آلمانی در زمینه‌های ایران‌شناسی، آشورشناسی، استاد متن‌شناس متون شرقی در دانشگاه ورتسبورگ/ University of Würzburg، او در علم اشتقاق اسامی خاص، واژه نگاری، و گویش‌های ایرانی، قلم می‌زد، نویسنده پژوهش
    در جای نام‌های ایران/ Iranische Ortsnamenstudien (1987، نام دماوند/ Der
    Name Demawend (1988)؛ و نویسنده بسیار دقیق و موثق واژه نامه آلمانی- فارسی/ Deutsch-Persisches Wörterbuch (1959-71 که ناتمام ماند.

 

1369ش/ 1990م

درگذشت برتولد اشپولر/ Bertold Spuler (متولد 1911)، مورخ نامدار آلمانی در تاریخ ایران، آسیای میانه و مغولان، استاد دانشگاه هامبورگ/University of Hamburg، نویسنده تاریخ مغول در ایران، سیاست حکومت و فرهنگ دوره ایلخانان / Die Mongolen in Iran (1939) و تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی/ Iran in
frühislamischer Zeit (1952)، سرپرست و مدیر مجموعه ارزشمند و چند جلدی راهنمای مطالعات شرقی/ Handbuch der Orientalistik.

 

1371ش/ 1992م

درگذشت والتر هینتس/ Walther Hinz (متولد 1906)، ایران‌شناس آلمانی، با علائق گسترده، مانند فارسی باستان، تاریخ ایران و زبان عیلامی. استاد دانشگاه گوتینگن/ University of Göttingen، نویسنده سفرنامه والتر هینتس/ Iranische Reise. Eine Forschungsfahrt durch das heutige Persien (1938) و یافته‌های تازه از ایران باستان/ Altiranische Funde und Forschungen (1969 و داریوش و ایرانیان: تاریخ فرهنگ و تمدن هخامنشیان/ Darius und die Perser. Eine Kulturgeschichte der Achämeniden (2 vols., 1976-79.

 

1372ش/ 1993م

  • درگذشت آنه ماری فون گابین/ Annemarie Von Gabain (متولد 1901)، پژوهشگر آلمانی مطالعات آسیای میانه و ترکی که آثار متعددی درباره جنبه‌های مختلف ارتباط ایرانیان و ترک‌ها نگاشته است.
  • درگذشت لویی واندن‌برگ/ Louis Vanden Berghe (متولد 1923) باستان‌شناس بلژیکی که تعدادی از آثار باستانی پیش از اسلام را در استان فارس شناسایی کرد. نویسنده کتاب‌شناسی تحلیلی باستان‌شناسی ایران باستان/ Bibliographie analytique de l’archéologie de l’Iran ancien (1979)

 

1373ش/ 1994م

درگذشت ادیت پورادا/ Edith Porada (متولد 1912)، تاریخ‌نگار اتریشی، تاریخ‌نگار هنر خاورمیانه باستان، استاد دانشگاه کلمبیا و نویسنده هنر ایران باستان/ The Art of Ancient Iran (1965).

 

1374ش/ 1995م

درگذشت پتر کالمایر/ Peter Calmeyer (متولد 1930) باستان‌شناسی آلمانی، تاریخ‌نگار هنر ایران، و معاون رییس موسسه باستان‌شناسی آلمان، شعبه تهران، نویسنده برنز‌های قابل تاریخ گذاری لرستان و کرمانشاه/ Datierbare Bronzen aus Luristan und
Kirmanshah (1969).

 

1375ش/ 1996م

  • درگذشت سر هرولد والتر بیلی/ Sir Harold Walter Bailey (متولد 1899)، ایران‌دوست، هندو اروپایی‌شناس پرکار و معروف بریتانیایی، زبان‌شناس خارق‌العاده، استاد سانسکریت دانشگاه کمبریج، عضو کمیته مشاوران دانشنامه ایرانیکا/ Encyclopaedia Iranica، بنیان‌گذار اصلی بنیاد ایران و هند باستان/ Ancient India and Iran Trust، مشهور از جنبه گستره آثارش درباره زبان سکایی ختن، از زبان‌های ایران میانه، نویسنده لغت نامه ختن سکایی/ Dictionary of Khotan Saka (1979) و فرهنگ سکایی در ایرانیان قدیم/ The
    Culture of the Sakas in Ancient Iranian Khotan (1982).
  • درگذشت گئو ویدن گرن/ Geo Widengren (متولد 1907)، متن‌شناس سوئدی، تاریخ‌نگار ادیان ایران، استاد دانشگاه اوپسالا/ Uppsala University، نویسنده عناصر میان رودی در مانویت/ Mesopotamian elements in Manichaeism (1946)، برخورد فرهنگ ایرانی و سامی در دوره اشکانی/ Iranisch-semitische Kulturbegegnung in parthischer Zeit، مانی و تعلیمات او/ Mani und der Manichaismus (1961) و دین‌های ایران/ Die Religionen Irans (1965)

 

1376ش/ 1997م

  • درگذشت دونالد نیوتن ویلبر/ Donald Newton Wilber (متولد 1907)، نویسنده، پژوهشگر، باستان‌شناس، عضو سازمان سیا (1948-1970)، نویسنده معماری اسلامی ایران در دوره ایلخانان/ Architecture of Islamic Iran: the Ilkhanid period (1955، باغ‌های ایران و کوشک‌های آن/ Persian Gardens and Garden Pavilions (1962)، ایران: گذشته و حال، از سلطنت پهلوی تا جمهوری اسلامی/ Iran: Past and Present, from Monarchy to Islamic Republic (revised
    edition, 1981) و معماری تیموری در ایران و توران/ The Timurid Architecture of Iran and Turan (1988).
  • درگذشت جان دیوید یوهانانان/ John David Yohannan (متولد 1911)، پژوهشگر امریکایی، استاد زبان و ادبیات انگلیسی و ادبیات تطبیقی دانشگاه نیویورک/ University of New York، نویسنده شعر فارسی در انگلستان و امریکا/ Persian Poetry in England and America (1977) و سعدی شاعر/ The Poet Sa’di (1987

 

1377ش/ 1998م

درگذشت فریتس مایر/ Fritz Meier (متولد 1912)، پژوهشگر سرشناس سوییسی در عرفان ایرانی و اسلامی، نویسنده دو رساله در باب نقشبندیه/ Zwei Abhandlungen über die Naqshbandiyya (1994) و سنگ بناهای معارف اسلامی‌(منتخبی از مقالات علوم اسلامی)/ Essays on Islamic piety and mysticism (English tr., 1999).

 

1378ش/ 1999م

درگذشت ایگور میخاییلوویچ دیاکونوف/ Igor Mikhailovich Diakonov (متولد 1915)، تاریخ‌نگار نامدار روسی، پژوهشگر تاریخ و متن‌شناس متون ایرانی و خاورمیانه باستان، نویسنده تاریخ ماد/ Istorja Midii (1956).

 

1380ش/ 2001م

  • درگذشت رونالد اریک امریک/ Ronald Eric Emmerick (متولد 1937)، ایران‌دوست و متن‌شناس استرالیایی، متخصص زبان ختنی، استاد ایران‌شناسی دانشگاه هامبورگ/ University of Hamburg، ویراستار و مترجم کتاب زَمبَستا شعری به زبان ختنی درباره دین بودایی/ The Book of Zambasta: a Khotanese poem on Buddhism 1968، راهنمای ادبیات ختنی/ A guide to the literature of Khotan 1979.
  • درگذشت دیوید نیل مکنزی/ David Neil Mackenzie (متولد 1926)، بریتانیایی ایران‌دوست و متن‌شناس، استاد دانشگاه گوتینگن/ University of Göttingen، متخصص فارسی میانه، خوارزمی و کردی، نویسنده مطالعاتی در گویش کردی Kurdish Dialect Studies (2 vols., 1961-62) و و فرهنگ کوچک زبان پهلوی/ A Concise Pahlavi Dictionary (1971)
  • درگذشت واسیلی ایوانوویچ آبایف/ Vasilii Ivanovich Abaev (متولد 1900)، زبان‌شناس اتحاد شوروی در زبان آسی/ Ossetic، متخصص تحول زبان‌های ایرانی، به ویژه، زبان آسی، نویسنده حماسه نرت/ Nartovskiĭ epos (1945) و واژه‌نامه روسی- آسی Russko-osetinskiĭ slovar (1950)
  • درگذشت ایلیا گرشویچ/ Ilya Gershevitch (متولد 1914)، ایران دوست بریتانیایی روسی‌الاصل، متن‌شناس و مدافع سرسخت نظریه والتر برونو هنینگ/ W. B. Henning در تاریخ زرتشت (حدود ششم سده پیش از میلاد) و طرح آوانویسی زبان اوستایی بارتولومه/ Bartholomae، دانشیار زبان‌های ایرانی باستان دانشگاه کمبریج/ University of Cambridge و نویسنده سرود اوستایی به میترا/ The Avestan Hymn to Mithra (1959.

 

1381ش/ 2002م

  • درگذشت جس پیتر آسموسن/ Jes Peter Asmussen (متولد 1928)، دانشمند دانمارکی متن‌شناس متون فارسی و ادیان ایرانی، استاد مطالعات ایرانی دانشگاه کپنهاگ/ University of Copenhagen و نویسنده خواست وانیفت. مطالعات مانی‌شناسی/ Xuāstvānīft. Studies in Manichaeism (1965) و ادبیات مانوی/ Manichaean Literature (1975)
  • درگذشت تحسین یازیجی/ Tahsin Yazici (متولد 1923)، پژوهشگر و تاریخ‌نگار ترک، از ویراستاران دائره‌المعارف اسلام/ Islam Ansiklopedisi، و از مشاوران ویراستار ارتباط فارسی و ترکی دانشنامه ایرانیکا/ Encyclopaedia Iranica.

 

1382ش/ 2003م

  • درگذشت آنه ماری شیمل/ Annemarie Schimmel (متولد 1922)، پژوهشگر ادبیات و عرفان اسلامی، شاعر، تاریخ‌نگار هنر (خوشنویسی)، که علایق پژوهشی او، ادبیات فارسی، ترکی، عربی و اردو است. نویسنده ابعاد عرفانی اسلام/ Mystical Dimensions of Islam (1975، شکوه شمس: سیری در آثار و افکار مولانا جلال‌الدین رومی/ Triumphal Sun: a study of the works of Jalaloddin Rumi (1978) گل و ستاره: دنیای تصویرها در شعر فارسی/ A Two-Colored Brocade: The Imagery of Persian Poetry (1992
  • درگذشت گرهارد دورفر/ Gerhard Doerfer (متولد 1920)، کارشناس مشهور آلمانی در حوزه زبان‌های ترکی و مغولی و نویسنده عناصر ترکی و مغولی در فارسی جدید/ Turkische und mongolische Elemente im Neupersischen (4 vols., 1963-75)

 

1384ش/ 2005م

درگذشت سر دنیس رایت/ Denis Wright (متولد 1911)، سیاستمدار و پژوهشگر، سفیر بریتانیا در ایران (71-1963)، از همکاران دانشنامه ایرانیکا و نویسنده انگلیسی‌ها در میان ایرانیان/ The English amongst the persians (1977)، و ایرانی‌ها در میان انگلیسی‌ها/ The Persians amongst the English (1978).

 


* جزوه سوم از جلد سیزدهم ایرانیکا، به کوشش: Ehsan Yarshater، ذیل مدخل: A chronological table of events. Iranian history: 3 .

 

/ 2 نظر / 80 بازدید
لوازم جانبي آيفون

با سلام مطالبتون خيلي عالي بود ممنون. فروش لوازم جانبي آيفون https://www.iphonebase.com/