جشن سده انقلاب مشروطیت در آکسفورد

روز یک شنبه 30 جولای 2006میلادی بنیاد میراث ایران iran heritage f با همکاری مؤسسه شرقی دانشگاه آکسفورد و بنیاد فرهنگی ایران در محل examination school دانشگاه آکسفورد صدمین سال انقلاب مشروطیت را با حضور مورخان ، پژوهشگران و دانشمندان تاریخ معاصر ایران به جشن نشست که در طی برنامه ای 4 روزه که تا چهارشنبه 2 آگوست به طول انجامید بیش از 50 مقاله علمی توسط سخنرانانی از ایران ، انگلستان ، ایتالیا ، آلمان ، فرانسه ، روسیه و چین در این مراسم ارائه شد .
ادبیات مشروطه ، مطبوعات مشروطه اثرات گوناگون این جنبش بر اقلیت های دینی ب، تأثیر آن بر ایران امروز و بر کشورهای خاورمیانه و ... از جمله موضوعات طرح شده بود که بنا به توضیحات دکتر فرهاد حکیم زاده رئیس هیأت مدیره بنیاد میراث ایران به واسطه اهمیت تاریخی این واقعه در طی صد سال اخیر برنامه ریزی جشن مشروطه از 3 سال پیش آغاز و با مشارکت جمعی از مورخان و محققان دانشگاه های مختلف جهان که منافعی در سیاسی فکر کردن این بزرگداشت نداشتند مقالات به تأیید رسیده ارائه شدند .
همایش مشروطه در آکسفورد از جمله مفصل ترین همایش هایی بود که در طی روزهای گذشته و در تب و تاب برگزاری جشن های مربوط به مشروطیت برپا شد . ضمن ارزش علمی بالای مقالات ارائه شده و حضور اساتید مسلم تاریخ معاصر ایران بیشتر مقالات که بسیار تخصصی و ریز به مسایل توجه کرده بودند . وقایع 5 ساله اول مشروطه کمتر مورد عنایت قرار گرفته و مباحث عمده تئوریک و واجد تجلیل مشروطه در ایران در مقایسه با ارائه موضوعاتی حاشیه ای چون تأثیر مشروطه ایران بر افغانستان و چین و تعالمات مشروطه خواهان با ایرلند و ... کمتر جدی گرفته شده بودند . لازم به یادآوری است که نکات بالا چیزی از رنگ و لعاب علمی مقالات ارائه شده نمی کاهد که چه بسا تفاوت نگاه نگارندگان مقالات پنجره جدیدی را به روی محققان ایرانی می تواند بگشاید که در بررسی تاریخ مشروطه این سرزمین توفیق بیشتری را نصیب پژوهشگر کند . از برنامه های جنبی این کنفرانس نمایشگاه عرضه کتاب های فارسی منتشر شده در حیطه تاریخ مشروطه و معاصر ایران بود که به همت واحد انتشارات مؤسسه تاریخ معاصر ایران برپا شده بود . اجرای کنسرت سنتی با عنوان (موسیقی مشروطه) هم از دیگر برنامه های جنبش کنفرانس به شمار می رفت . مقالات ارائه شده هم سطح علمی بالایی برخوردار بودند به زبان انگلیسی ارائه گردیدند که البته تعداد اندکی از سخنرانان مقالات خود را به فارسی قرائت کردند .
در روز اول پس از خیر مقدم رئیس بنیاد میراث ایرانی یعنی دکتر فرهاد حکیم زاده که به چگونگی روند برپایی این کنفرانس از ابتدای تصمیم گیری تا مرحله به اجرا درآمدن پرداخت ، به عنوان اولین سخنران از احسان یارشاطر محقق ایرانی مقیم آمریکا دعوت به عمل آمد که به ایراد سخنرانی خود با موضوع زمانه و زندگی تقی زاده بپردازد .
سپس در پانل های متعدد که به ریاست جلسه گی استاید مبرز تاریخ معاصر ایران گردانده می شد ، محققان و مورخان به ترتیب و در نشست های مختلف مقالات خود را قرائت کردند که به اختصار به برخی از آنها اشاره خواهد شد
دکتر محمد توکلی طرقی با موضوع constitutionalism , matriotic nationalism , and modern Persian political discoursen                                                                                            دکتر جوانا دگروت با موضوع whose revolution (s) ? con tending and converging stakeholders in the move ments of 1906-11 and their interpreters                                                    
دکتر آیفا پستیور حاتم با موضوع the Iranian constitutional revolution as lieu (x) ad memoire : sattar khann  در بخش اول کنفرانس به ارائه مقالات خود پرداختند .
در بخش دوم روز اول ابتدا (آنا پقوسیان) محقق ارمنی تبار ساکن آلمان با محوریت قرار دادن انقلاب مشروطه ایران و آلمان از 1906 تا 1911 مقاله خود را قرائت کرد . سپس توماس ریکس از دانشگاه پنسیلوانیا درباره مسیونرهای پرسبیتری آمریکایی و هاوارد باسکرویل از 1907 تا 1909 در تبریز و نقش بین المللی انقلاب مشروطه در ایران به سخنرانی پرداخت .
منگول بیات سخنران بعدی بازنگری قیام روشنفکری در دوره مشروطه را به عنوان مقاله خود قرائت نمود . ناهید مظفری و کامران رستگاری ، محسن خلیلی از دیگر سخنرانان پانل سوم کنفرانس در روز اول بودند . آخرین بخش سخنرانی ها هم با ارائه مقاله استفانی کرونین تحت عنوان the Iranian constitutional revution , state building and the politics of military reformn  آغاز شد . سپس دکتر علی قصیری از دانگاه سن دیه گو به ارائه مقاله خود پرداخت . دکتر سهیلا ترابی فارسانی هم با محوریت تجار و نقش بازار در دوران انقلاب مشروطه سخنران بعدی بود . آخرین مقاله را هم دانیل صریک با عنوان the legal status of religious mi norities : I mami shil law and Irans constitutional revolution ارائه کرد که به واسطه اظهارات تند سخنران با واکنش شرکت کنندگان از ایران مواجه شد .
دومین روز سمینار و در نشست های متعدد این روز به ترتیب :
دکتر هما کاتوزیان شعر در انقلاب مشروطه ، دکتر رضا شیخ ، محمدرضا طهماسب پور the socio – political functicns of photography in the period of the constitutional revolution در بخش اول ، دکتر علی رضا میرعلی نقی modernization and modernity in irans urban musik tradition in the wake of the 1906 revolution و دکتر آمنه یوسف زاده از مؤسسه تحقیقات cnrs پاریس درباره موسیقی ایرانی در طی دوران مشروطه در بخش دوم به قرائت مقالات خود پرداختند .
بخش بعدی هم با سخنرانی علی میرانصاری معاونت پزوهشی مرکز میراث مکتوب با موضوعیت نمایشنامه های دوره انقلاب مشروطیت از 1906 تا 1911 آغاز و سپس سعاد پیرا از مؤسسه نشر تاریخ ایران تجلی هویت فردی و ملی در استان های دوره مشروطیت را به عنوان مقاله خود ، را ارائه نمودند .
پنجمین نشست روز دوم همایش با ارائه 4 مقاله با محوریت شریکان انقلاب ادامه یافت . ابتدا لوید ریسن از دانشگاه مسکو با عنوان ظهیرالدوله و انقلاب مشروطیت به بررسی نقش وی در انقلاب و حضور دراویش و علی الخصوص نزدیکان به او را در جنبه های مختلف انقلاب پرداخت .
سخنرانی بعدی الهام ملک زاده از دانشگاه ازاد اسلامی واحد شهری در مقاله خود بررسی تحلیلی و مقایسه ای اوقاف و خیریه در قرن بیستم در ایران به استناد اسناد آرشیوهای داخل ایران به بررسی سیر تحولاقدامات دولت های پس از مشروطیت در سامان دهی ، حفظ و نگهداری اوقاف و همچنین تحول نگاه عمومی به امور خیریه در سال های پس از مشروطیت پرداخت . سخنران سوم رسول جعفریان مسئول کتابخانه تخصصی تاریخ در قم بود که مقاله خود با عنوان بررسی مقایهسه ای مشروطه تبریز و اصفهان را ارائه نمود و یادآور این نکته شد که مفهوم مشروطیت بر خلاف مقوله جمهوری خواهی در دوره انقلاب اسلامی ایران در جریان انقلاب مشروطه نزد همه مردم و حتی روشنفکران تلقی مشخص و دقیقی نداشت .
چهارمین سخنران نیز مجید تفرشی پژوهشگر دانشگاه لندن با عنوان علما و انقلاب مشروطیت ، رویکردی متفاوت : زندگی و اندیشه ای محمد اسماعیل غروی محلاتی را به عنوان مقاله خود ارائه کرد .
آخرین نشست روز دوم کنفرانس در قالب شهرداری ها و حکومت گری و با ارائه 3 سخنرانی برگزار شد .
ابتدا مرتضی نورایی از دانشگاه اصفهان تحول حکومت های محلی در ایران در سال های 1907 تا 1925 را ارائه نمود .
دومین سخنران رضا مختاری اصفهانی محقق مرکز اسناد ریاست جمهوری به قرائت مقاله خود با عنوان بلدیه در دوره مشروطیت پرداخت . کامران صفا منش آخرین سخنران روز دوم و محقق و آرشیتکت مقیم ایران هم تهران در زمان انقلاب مشروطیت را با نگاهی به تغییر بافت این شهر در طی سال های 1905 تا 1909 به ایراد مقاله خود پرداخت .
در سومین روز همایش 5 نشست تخصصی برگزار شد و 15 مقاله ارائه گردید . اولین نشست به قوام الملک شیراز اختصاص داشت . دکتر محمد ابراهیم باستانی پاریزی استاد تاریخ بازنشسته دانشگاه تهران درباره تخصن سیاسی قوام الملک در کنسولگری بریتانیا در شیراز سخنرانی کرد و به بررسی دلایل و پیامدهای بست نشینی ابراهیم خان قوام الملک شیرازی در کنسولگری بریتانیا و بست نشینی مردم در امامزاده آن شهر در تابستان 1290 (1911 م.) پرداخت .
همچنین از نقش میانجی وی در زمان مشروطه وه به دنبال فتح تهران بین صولت الدوله قشقایی و مأموران انگلیسی یاد کرد و حوادثی که نهایتاً قوام الملک را مجبور به ناهنده شدن به انگلیسی ها نمود .
دومین نشست این روز با 3 سخننرانی و تحت عنوان انقلاب از دیدگاه فرانسوی ها برگزار شد . اولین سخنرانی که به صورت مشترک توسط یالار یشار محقق مرکز مطالعات علوم انسانی سی . ان . ار . اس پاریس ، و نادر نصیری مقدم استاد دانشگاه استراسبورگ فرانسه ارائه شد گزارش های کنسولی فرانسوری در سال های 1906 تا 1909 از انقلاب مشروطیت در تبریز نام داشت که اهمیت این گزارش ها در تاریخ نگاری انقلاب مشروطه ایران مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته بود .
سخنرانی بعدی را فلورانس هلوت بلیه از مرکز سی . ان . ار . اس پاریس با عنوان دو کنسول فرانسه در تبریز و ملاحظه نتایج انقلاب مشروطیت برای مردم آذربایجان توسط آن دو ارائه نمود که درباره مشاهدات و گزارش های الفونسه نیکولاس و پیر برگرون کنسول های فرانسه در تبریز بود . همچنین از سابقه احداث کنسول گری های فرانسه در ایران هم اطلاعات به دست داده شده که همراه یادداشت های خاطرات خصوصی و گزارش های رسمی این دو دیپلمات مورد بررسی قرار گرفت .
نشست بعدی با عنوان مقایسه و گزارش انقلاب با برگزاری چهار سخنرانی انجام شد . ابتدا دکتر منصور بنکداریان استاد ایرانی مقیم آمریکا تحت عنوان ایرلند و انقلاب مشروطیت ایران سخنرانی کرد . وی اهمیت فعالیت های انقلابیون ایرلاپندی در اوان قرن بیستم و حمایت و ترویج سیاسی ، تبلیغی انقلاب مشروطه را مورد تأکید قرار داد که با اوج گیری جنبش ملی پارلمانی ایرلند هم زمان بود . این مقاله بر اساس گزارش های رسمی و مدارک بازمانده از جمهوری خواهان ایرلندی ، احساس و علاقه خاصی که بین نهضت ضداستعماری ایرلند و جنبش مشروطه ایران وجود داشت را به تصویر کشیده بود .
چالز کورزمن سخنرانی بعدی و استاد دانشگاه کارولینای شمالی آمریکا با مقاله ای به نام مشروطیت و ماورای آن جنبش های مشروطه خواهی موازی و مرتبط در فاصله 1905 تا 1912بیانگر حرکت های اصلاحی در زمان مورد بحث به طور هم زمان در کشورهای روسیه ، ایران ، ژاپن ، عثمانی و چند کشور دیگر بود که به لحاظ اهداف عدالت جویانه و آزادی خواهانه اشتراکاتی بین آنها دیده می شد ضمن آن که بین رهبران و فعالان آن هم تا حدی ارتباطاتی وجود داشت .
سومین سخنرانی مایکل پن محقق مؤسسه شینگستو ژاپن با عنوان انقلاب مشروطیت ایران از نگاه ژاپنی ها مقاله خود را ارئه کرد . وی میزان نسبتاً بالای آگاهی مردم ژاپن از مراحل مختلف انقلاب مشروطیت در ایران از منابع مختلف خبری و اطلاع رسانی به خصوص از طریق گزارش های روزنامه های مشهوری مثل توکیو آساهی شینبون و جیلی شینبون و نیز گزارش های دیپلماتیک و سفرنامه سفیران ژاپنی پرداخت .
ییدان مرنگ استاد دانشگاه پکن هم آخرین سخنران این نشست با عنوان تأثیر انقلاب مشروطیت ایران در چین که مقاله خود را ارائه کرد و در تحقیق خود اشاره به تأثیر مستقیم و غیر مستقیم انقلاب مشروطه ایران بر مردم چین داشت که از مهم ترین آنها جنبش دمکراتیک انقلابی شانگهای با رهبری سون یات سن را می توان نام برد . بررسی شباهت ها و تفاوت های جنبش مشروطه ایران و حوادث تقریباً شبیه به آن و همزمان با آن در چین از دیگر موضوعات مطرح شده توسط خانم لایینگ ون بود .
چهارمین نشست تخصصی این روز با عنوان spleading constitutionalism و با ارائه 4 سخنرانی ادامه یافت .
ابتدا دکتر تورج اتابکی استاد دانشگاه آمستردام جنبش برای مشروطیت در ایران و ارتباطات آن سوی خزر را به عنوان مقاله خود و بر مبنای اسناد منتشر نشده موجود در آرشیوهای جمهوری شوروی سابق قرائت نمود . ضمن آن که برخی جنبه های ارتباطی شناخته نشده جنبش های سوسیال دموکراسی و انقلابی در آسیای مرکزی و قفقاز با انقلاب مشروطه و تحولات بعدی آن را مورد بررسی قرار داد . امین طرزی تحلیلگر افغانی تبار رادیویی آمریکا نیز مقاله خود با موضوعیت تأثیر انقلاب 1906 مشروطیت ایران بر افغانستان را ارائه کرد و از عدم توجه پژوهشگران به تأثیر تحولات انقلابی اوایل قرن 20 در افغانستان اظهار تعجب نمود .
فرزین وجدانی پژوهشگر دانشگاه yale آمریکا هم روابط ایران و عثمانی در دوره استبداد صغیر را در مقاله خود مورد تجزیه و تحلیل قرار داد . آخرین سخنران این نشست فریبا زرین باف از دانشگاه نورث وسترن آمریکا از امپراتوری تا ملت : گفتمان شهروندی و مشروطه خواهی در امپراطوری عثمانی و ایران را در بررسی مقایسه ای و تطبیقی بافرایند تکوین مفهوم ملت در ایران و عثمانی ، سیر تحول مفهوم شهروندی به عنوان یک پدیده جدید و اصلاحی در برابر اندیشه های خودکامه امپراتوری در این دو کشور را قرائت نمود .
آخرین نشست تخصصی این کنفرانس هم با عنوان عمومی شدن به ارائه 3 مقاله اختصاص داشت که ابتدا دکتر منصوره اتحادیه موضوع خود نامه هایی به سردبیر : روزنامه های تبعیدی و نقش آنها در افزایش هوشیاری ملی را به بررسی روزنامه های مهاجر فارسی زبان که متن نامه های مردم داخل ایران و بیان مشکلات و دردهای آنها را در بر می گرفت پرداخت . پردیس مینوچهر هم مقاله خود تحت نام نوشتی در تهران : اولین قانون مطبوعات در ایران را به عنوان دومین سخنران این پانل ارائه نمود . سخنران سوم و آخرین مقاله ارائه شده در سومین روز کنفرانس نیز نگین نبوی استاد دانشگاه پنسیلوانیا بود که تحت عنوان نامه به سردبیر : شمارگان و فضای عمومی در دوره نخست مشروطیت سخن گفت وی در سخنان خود با بررسی نوشته های مردم عادی در 3 روزنامه حبل المتین تهران (مساوات) (صوراسرافیل) در سال اول مشروطه به بیان برخی از مسایل مطرح شده از سوی مردم در آن زمان پرداخت .
در آخرین روز کنفرانس مشروطیت در آکسفورد نیز ابتدا دکتر ژانت آفاری استاد دانشگاه پردو آمریکا به ارائه مقاله خود تحت نام from mullah to go ya : the art and politics of mullah nasredinn  پرداخت . سپس موجان مومن مقاله خود با عنوان بهائیت در ایران قرائت نمود . حوری بربریان استاد دانشگاه کالیفرنیا آمریکا نیز struggles within : the Impact of the Iranian onstitutional revo lution on the Iranian – Armenian community را قرائت کرد . نشست بعدی این کنفرانس نیز با سخنرانی دکتر آرش خازنی استاد دانشگاه کلرمونت آمریکا با عنوان ایل بختیاری ، نفت و انقلاب مشروطه آغاز شد . سپس مهشید صحی زاده شهر همدان و انقلاب مشروطیت از 1906 تا 1911 را به عنوان مقاله خود ارائه نمود . هایدی والچر نیز انقلاب مشروطه در اصفهان را موضوع مورد بررسی خود قرار داده بود و آخرین سخنران این بخش از کنفرانس که در قالب اقوام و ایالات در انقلاب مطرح شده بود به سخنرانی دکتر اولگا ژیگالینا از دانشگاه مسکو اختصاص داشت با موضوع کردهای کرمانشاه در دوره مشروطیت پس از آن که مقالات مذکور در طی 4 روز و در پانل های تخصصی ارائه شد در پایان و با حضور دست اندرکاران و هیأت علمی این کنفرانس یعنی خانم ها : دکتر ونیسا مارتین – ژانت آفاری – منصوره اتحادیه و آقایان عباس امانت – محمد توکلی طرقی به جمع بندی مقالات ارائه شده و نشست های برپا شده و همچنین جلسه پرسش و پاسخ در راستای این کنفرانس پرداخته شد . ضمن آن که در همین بخش و به منظور پاسداشت یاد دکتر عبدالحسین نواییکه در تدرسی تاریخ مشروطه و شناسایی متون و اسناد تاریخ معاصر ایران سهم به سزایی داشته ، از مورخان برجسته این دوره تاریخس به حساب می آمد ، متن کوتاهی توسط الهام ملک زاده از شاگردان و همکاران این استاد درگذشته قرائت شد که مورد استقبال حضار قرار گرفت . لازم به ذکر است انجمن زنان پژوهشگر تاریخ به خود مفتخر است که در این کنفرانس علمی 2 تن از اعضای خود را به نمایندگی از جامعه زنان مورخ در بین سخنرانان داشته است . خانم ها دکتر سهیلا ترابی فارسانی و الهام ملک زاده . همچنین حضور دکتر منصوره اتحادیه که چون پشتوانه علمی و تکیه گاه معنوی انجمن بوده است نیز نقش پر رنگی در این کنفرانس داشته است .

ارسال توسط مدیر در 16:45 | لینک

/ 0 نظر / 41 بازدید